Jak dotąd, opisaliśmy czasy trybu „indicativo” języka hiszpańskiego. Bardzo istotnym zagadnieniem gramatyki języka hiszpańskiego jest tak zwany „modo de subjuntivo” czyli tryb „subjuntivo”, który ma zastosowanie między innymi do wyrażania hipotez, przyszłości (z zabarwieniem hipotetycznym), życzeń, potrzeb, nakazów etc. Tryb subjuntivo pojawia się często wraz z określonymi wyrażeniami, które po kolei będziemy rozwijać w tym rozdziale.
Wyrózniamy parę rodzajów subjuntivo w zależności od czasu w jakim się pojawia. Mamy w związku z tym Presente de subjuntivo (czas teraźniejszy), Pretérito perfecto de subjuntivo, Pretérito imperfecto de subjuntivo i Pretérito plusquamperfecto de subjuntivo (czasy przeszłe). W dzisiejszym rozdziale rozwiniemy temat Presente de subjuntivo czyli tryb subjuntivo w czasie teraźniejszym.
Przeanalizujmy najpierw odmianę regularną przez osoby w Presente de subjuntivo dla trzech koniugacji czasownika:
Na pierwszy rzut oka możemy zauważyć, że mamy odwrotne końcówki w Presente de subjuntivo w porównaniu z Presente de indicativo, czyli dla koniugacji -AR mamy końcówki z -e, dla koniugacji z -ER i -IR pojawia się końcówka -a.
Pierwsza i trzecia osoba liczby pojedynczej wygląda tak samo.
Odnośnie do nieregularności czasownika, to tak jak pamiętamy z rozdziału o Presente de indicativo, niektóre czasowniki odmieniając się przez osoby zyskują przegłos np. e na ie, z o na ue czy z e na i. Przegłos ten również pojawia się dla tych czasowników z modo de subjuntivo, w tych samych osobach, czyli pierwszej, drugiej i trzeciej osobie liczby pojedynczej oraz trzeciej osoby liczby mnogiej.
Istnieją od tej reguły jednak dwa wyjątki. Pierwszy, związany z przegłosem z e na i – dla subjuntivo zachowana jest nieregularność (przegłos) we wszystkich osobach. Drugi wyjątek pojawia się dla czasowników dormir i morir – w pierwszej i drugiej osobie liczby mnogiej literka „o” zamienia się na „u”. Dodajemy oczywiście końcówki dla subjuntivo.
Popatrzmy na odmianę:
Kolejna grupa to czasowniki odmieniające się w nieregularny sposób, a nieregularność ta pochodzi od tematu czasownika z pierwszej osoby liczby pojedynczej z Presente de Indicativo (dla czasowników, które mają taki typ odmiany) . W modo de subjuntivo będziemy jednak używać tego tematu czasownika dla wszystkich osób i liczb. Popatrzmy na przykłady:
Pamiętajmy również o zachowaniu tej samej prawidłowości ortograficznej. Czyli jeśli w bezokoliczniku słyszymy na przykład głoskę „h”, np. „coger” to odmieniając taki czasownik zachowujemy tę głoskę, czyli tworzymy „coja” a nie „coga” . To samo dotyczy głosek np. „k” czy „s”. Zasada ta odnosi się do wszystkich czasów i form języka hiszpańskiego.
Popatrzmy na przykłady:
Ostatnia już grupa nieregularności czasownikowych jeśli chodzi o Presente de subjuntivo to nieregularności, jakie należy zapamiętać (nie będą się nam z niczym kojarzyć). Przykłady:
Kiedy już przedstawiliśmy odmiany w Presente de subjuntivo, czas na omówienie użycia tego trybu w zdaniach. Jak już zostało powiedziane, tryb subjuntivo często pojawia się w zdaniu wraz z określonymi wyrażeniami, które można powiedzieć „uaktywniają” tryb subjuntivo w zdaniu. Najpierw przedstawiamy listę najważniejszych wyrażeń, następnie zobaczymy w zdaniach jak kształtuje się tryb subjuntivo.
Jeśli wydaje Ci się tego dużo, bez obaw:) Temat Presente de subjuntivo zazwyczaj omawiany jest na wielu lekcjach języka hiszpańskiego, a przedstawione poniżej określenia są stopniowo wprowadzane. Oto one:
Cuando – kiedy (w odniesieniu do przyszłości, wyrażanie prawdopodobieństwa i tylko w zdaniach oznajmujących)
Quizá, quizás, tal vez – być może
Ojalá – oby
W mowie zależnej rozwiniemy później na przykładach. Gdy cytujemy bezpośrednio to, co ktoś powiedział lub zrobił, jest to mowa niezależna, czyli: Mama mówi „nie słuchaj głośno muzyki”. W mowie zależnej natomiast, relacjonujemy zdarzenie: „mama mówi abym nie słuchał głośno muzyki”.
Tryb subjuntivo w mowie zależnej pojawia się, gdy chcemy wyrazić nakaz, polecenie
Para que -po to aby (tylko w zdaniach oznajmujących, zazwyczaj gdy zmienia się osoba w zdaniu)
Antes de que – zanim (zmieniamy osobę)
Después de que – po tym jak (zmieniamy osobę)
Hasta que – do czasu gdy (w odniesieniu do przyszłości)
Esperar/necesitar/preferir que – mieć nadzieję, potrzebować aby (gdy zmieniamy po tym wyrażeniu osobę)
(no ) es una pena, qué pena, es raro, qué raro – jaka szkoda że, jak dziwnie że
No está claro que – nie jest jasne, że
No es obvio que – nie jest oczywiste, że
No es evidente que – nie jest ewidentne, że
No es cierto que – nie jest pewnym, że
(No) es lógico que – jest/nie jest logiczne, że
(No) es difícil que – jest/nie jest trudne, że
(No) es conveniente que – jest/nie jest wygodne (korzystne), że
(No) es necesario que – jest/nie jest potrzebne, że
(No) es normal que – jest/nie jest normalne, że
(No) es mejor que – jest/nie jest lepiej, że
(No) es posible que– jest/nie jest możliwe, że
W „oraciones de relativo”. Podmiot, który w zdaniu wymaga rozwinięcia, opisu i który występuje przed słówkiem „que” nazywamy „antecedente”. I teraz, jeśli antecedente jest nam znany, lub mamy pewność, że np. na 100% możemy mu przypisać pewne cechy, to po pronombre de relativo „que” użyjemy indicativo, przykład:
Ahora tengo un perfume que huele de maravilla – teraz mam perfumy, które cudownie pachną.
Conozco a una chica que sabe japonés – znam dziewczynę, która mówi po japońsku.
Natomiast jeśli nie wskazujemy na rzecz czy osobę, którym faktycznie można przypisać pewne cechy, to tak w zdaniach oznajmujących jak i pytaniach zastosujemy po „que” tryb subjuntivo. Tryb subjuntivo zastosujemy po „que” również wówczas, gdy chcemy wyrazić, że jest mało lub wcale rzeczy czy osób, które realizują daną cechę. Mam nadzieję że wyjaśni się na przykładach:)
Estoy buscando un auto que sea espacioso – szukam auta, które byłoby przestronne.
¿Hay alguien que sepa japonés? – czy jest ktoś, kto znałby japoński?
Aquí no hay nadie que sepa japonés – tu nie ma nikogo, kto by znał japoński.
Hay poca gente que sepa japonés – jest niewielu ludzi, którzy znaliby japoński.
Ciąg dalszy, kiedy stosujemy tryb subjuntivo, czyli wraz z wyrażeniami:
(no) me (lub te, le, etc.) gusta/molesta/importa (i inne tego typu) que – nie/podoba mi się/męczy mnie/obchodzi mnie, że (gdy zmieniamy po tym wyrażeniu osobę)
No pienso/creo que – nie myślę/nie uważam, że (oczywiście dla wszystkich osób, czyli no piensas que, etc.)
Aunque – chociaż (uwaga, używamy subjuntivo tylko dla hipotez, założeń).
Por más que ‘verbo’ – choćby nie wiem jakbyś się ‘czasownik’
Por muy ‘adjetivo’ que sea – choćby nie wiem jak było ‘jakieś’
A teraz przedstawiamy przykładowe zdania:
Cuando venga Oscar, iremos de marcha por unos bares – kiedy przyjdzie Oscar, zrobimy „rundkę” po barach.
Tal vez no tenga dinero para pagar la multa – być może nie ma pieniędzy aby zapłacić za mandat.
Ojalá no llueva por la tarde porque quedamos con Lucía y Antonio – oby nie padało po południu, dlatego że spotykamy się z Lucía i Antonio.
Mowa zależna: Miguel me pide que no repita esos cotilleos – Miguel prosi, abym nie powtarzała tych plotek.
Mowa zależna: Melisa me dice que no duerma hasta las tantas – Melisa mówi mi, abym nie spał do późna.
Coleccionamos madera para que no nos haga frío en invierno – zbieramy drewno aby nie było nam zimno w zimę.
Hay que tener todo listo antes de que venga jefe – należy mieć wszystko przygotowane zanim przyjdzie szef.
Vamos a la consulta del cabecero después de que vuelva Cris – jedziemy na wizytę do internisty gdy wróci Cris.
No cenaremos hasta que vengan papá y mamá – nie będziemy jeść kolacji do czasu gdy nie przyjdą tata i mama.
Espero que me incrementen el sueldo – mam nadzieję, że podniosą mi pensję.
Necesitamos que aprueben nuestras solicitudes pronto – potrzebujemy aby zaakceptowali szybko nasze wnioski.
¡Qué pena que no participéis en el concurso! – jaka szkoda, że nie bierzecie udziału w konkursie!
¡Qué raro que no nos confirmen su asistencia! – jak dziwnie, że nie potwierdzają nam swojej obecności.
No está claro que nos incrementen el sueldo – nie jest jasne, że podwyższą nam pensję.
No es cierto que haya rebajas la semana que viene – nie jest pewnym, że będą zniżki cen w przyszłym tygodniu.
Es difícil que nos llegue a tiempo a estas horas – jest trudnym/trudne aby przybył do nas na czas teraz.
No es conveniente que formemos parte del mismo proyecto – nie jest korzystne, abyśmy uczestniczyli w tym samym projekcie.
Es necesario que se pongan en marcha unas medidas para proteger un medio ambiente – jest potrzebne, aby zostały wdrożone akcje dotyczące ochrony środowiska.
No es posible que abran librerías los domingos por la tarde – nie jest możliwe, aby ksiegarnie były otwarte w niedziele wieczorem
¿Hay alguien que sepa conducir? – czy jest ktoś kto umie prowadzić (auto)?
Aquí no hay nadie que cante como ella – tu nie ma nikogo kto śpiewałby tak jak ona
Estoy buscando un tema que sea perfecto para un reportaje – szukam tematu, który byłby idealny na reportaż.
No me importa que te vistas muy elegante – nie jest dla mnie ważne abyś ubrał się elegancko.
¡Nos gusta que se anuncie esa noticia lo más pronto posible! – podoba(łoby) się nam żeby ta wiadomość została ogłoszona najszybciej jak to możlliwe!
Les molesta que haga mucho ruido – męczy ich jeśli jest (byłby) duzy hałas.
No creo que me propongan el trabajo – nie uważam że zaproponują mi pracę.
Aunque me digan la verdad, no me van a convencer – nawet jeśli powiedzą (powiedzieliby) mi prawdę, nie przekonają mnie.
Aunque haga buen tiempo y nieve, no vamos a esquiar hoy – choćby była ładna pogoda i padał śnieg, nie będziemy dziś jeździć na nartach.
Por más que estudies, no aprobarás este examen – choćby nie wiem ile byś się uczył, nie zdasz tego egzaminu.
Por muy chulo que sea, no lo compres – choćby nie wiem jak fajowe by nie było, nie kupuj tego;)
Zapraszam do ćwiczeń 🙂
