Tak jak już opisaliśmy w podrozdziale dla Imperativo afirmativo, Imperativo negativo jest trybem rozkazującym tak samo jak Imperativo afirmativo, tylko że używanym w wyrażaniu zakazów, oraz instrukcji czy poleceń z partykułą „no” czyli „nie”. Możemy również użyć tego trybu w sytuacjach grzecznościowych, czyli w zdaniach w stylu „no te enfades, por favor” czyli „nie obraź się, proszę”.
Jeśli chodzi o odmianę przez osoby czasownika w trybie Imperativo negativo, przeanalizujmy najpierw jak się kształtuje druga osoba tak liczby pojedynczej jak i mnogiej. Jeśli wiesz już jak odmienić czasownik w trybie Imperativo afirmativo dla osoby „usted” to wystarczy w trybie Imperativo negativo tylko dodać literę -s dla drugiej osoby liczby pojedynczej i -is dla drugiej osoby liczby mnogiej. Pozostałe osoby odmieniają się bez zmian (w stosunku do Imperativo afirmativo), jedynie na początku pojawia się partykuła „no”.
Popatrzmy na odmianę regularną dla trzech koniugacji czasownika:
Opisana powyżej zasada dotyczy również czasowników nieregularnych:
Dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej czyli „nosotros/as – my” i „vosotros/as – wy” istnieją jednak wyjątki.
Pierwszy dotyczy tej koniugacji czasownika gdzie występuje przegłos z o na ue w czasie Presente de indicativo. Odmieniając takie czasowniki przez osoby w trybie Imperativo negativo dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej tracimy przegłos. Popatrzmy na odmianę czasownika „volver – wrócić”:
Drugi wyjątek dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej dotyczy koniugacji czasownika gdzie występuje przegłos z e na ie w czasie teraźniejszym. Dla czasowników zakończonych na -AR i ER tracimy przegłos dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej. Dla czasowników zakończonych na -IR dla pierwszej i drugiej osoby liczby mnogiej e zamieniamy na i. Popatrzmy na odmianę:
Warto pamiętać, że jeśli chcemy nieco „złagodzić” ton wypowiedzi to podobnie jak w przypadku Imperativo afirmativo użyjmy w zdaniu „ por favor” czyli „proszę”:)
Aby lepiej zobrazować użycie Imperativo negativo, popatrzmy na poniższe zdania:
No compres estos productos, son de mala calidad – nie kupuj tych produktów, są złej jakości.
No busquéis los datos financieros en este fichero; han sido copiados a otra carpeta y borrados de aquí – nie szukajcie danych finansowych w tym pliku; zostały skopiowane do innego folderu i usunięte stąd.
No los oiga, por favor; a lo mejor dicen tonterías – niech pani ich nie słucha, proszę, być może mówią głupstwa.
No se sienten en el pasillo, está prohibido – niech Państwo nie siadają w korytarzu, to jest zabronione.
No te pongas demasiado elegante – nie ubieraj się zbyt elegancko.
No crean en todas las noticias – niech Państwo nie wierzą we wszystkie wiadomości.
No comamos más, vámonos ya – nie jedzmy więcej, chodźmy już.
No toques piano más, estás ya cansado – nie graj już więcej na pianinie, jesteś już zmęczony.
Istotną kwestią, która odróżnia Imperativo afirmativo od Imperativo negativo jest miejsce występowania pronombres, czyli zaimków w zdaniu wraz z czasownikiem. W Imperativo afirmativo pronombres występują zawsze po czasowniku i połączone z nim. W przypadku Imperativo negativo pronombres występują zawsze przed czasownikiem i oddzielnie, na przykład:
No me lo digas – nie mów mi tego
No os vayáis – nie odchodźcie
No te cortes – nie krępuj się
No se lo ponga – niech Pan/Pani tego nie wkłada (np. ubioru).
Na koniec należy podkreślić, że gdy odmieniamy przez osoby, należy zachować tę samą ortografię. Zasada ta dotyczy wszystkich czasów i form gramatycznych języka hiszpańskiego.
Przykładowo: buscas, więc no busques (musi zabrzmieć „kes”, nie „ses”) lub coges więc no cojas (musi zabrzmieć „has”, nie „gas”).
Zapraszam do ćwiczeń🙂
