Oba hiszpańskie czasowniki „ser” oraz „estar” gdy przetłumaczymy na język polski to otrzymamy to samo słowo: „być”. W języku hiszpańskim jednak bardzo ważne jest, kiedy możemy w zdaniu użyć „ser” dla wyrażenia jakiegoś konkretnego znaczenia, czy sytuacji a kiedy „estar”.
Ponadto czasowniki „ser” i „estar” połączone z pewnymi przymiotnikami w zdaniu sprawiają, że przymiotnik raz posiada jedno znaczenie, jeśli połączymy go z „ser” a innym razem będzie oznaczał kompletnie co innego jeśli połączymy go z „estar”.
Najpierw przyjrzyjmy się połączeniu „ser” i „estar” z przymiotnikiem. Zacznijmy od kolorów:) Popatrzmy jak zmienia się ich znaczenie:
Druga grupa to przymiotniki, króre oznaczają podobną cechę, np. characteru, ale są cechą stałą wtedy gdy łączą się z czasownikiem „ser” lub są stanem przejściowym w momencie gdy łączą się z czasownikiem „estar”. Popatrzmy na przykłady:
Kolejna grupa to przymiotniki, które nabierają zupełnie innego znaczenia w zależności od tego czy występują z „ser” czy z „estar”:
Na koniec przyjrzyjmy się również jak zmienia się znaczenie przymiotnika bueno (dobry) i malo (zły), w zależności od tego czy użyjemy „ser” czy „estar”:
Popatrzmy na przykładowe zdania:
La tienda ya está cerrada – sklep jest już zamknięty.
Estoy listo a casarme – jestem gotów aby się ożenić.
En este restaurante sirven los platos que están muy ricos – w tej restauracji podają dania, które są bardzo smaczne.
Creo que es lista y muy atenta – uważam, że jest inteligentna i bardzo miła (lub uważna, zależy od kontekstu).
El ruido de las obras es molesto. Ya estoy muy molesto porque no acaban de reparar la carretera – hałas z remontu z ulicy jest męczący. Już jestem bardzo zmęczony, ponieważ cały czas naprawiają ulicę.
La película era muy aburrida. Al salir del cine fuimos a un bar porque estábamos muy aburridos – film był bardzo nudny. Po wyjściu z kina poszliśmy do baru, bo byliśmy bardzo znudzeni.
¿Que te ha pasado? Estás blanca y tus ojos están un poco rojos… – co się tobie stało? Jeśteś blada i twoje oczy są trochę przekrwione…
Llevo trabajando aquí un mes y todavía estoy muy verde – pracuję tu od miesiąca i jeszcze jestem bardzo niedoświadczona.
Ya está despierta. Supongo que estará nerviosa porque está bastante callada – już nie śpi. Przypuszczam, że się denerwuje, bo za bardzo się nie odzywa.
Son católicos. Van todos los domingos a la misa – Są katolikami. Chodzą co niedzielę na mszę.
El accidente ha sido grave. Menos mal ella ya no está grave – Wypadek był poważny. Na szczęście ona już nie jest w poważnym stanie.
Está fresco, necesitamos una chaqueta – Jest chłodno, potrzebujemy kurtki.
Ya se ha incorporado al trabajo, ya está buena – już wróciła do pracy, już jest zdrowa.
¡Eres malo! ¡Siempre le fastidias a tu hermana! – jesteś niedobry! Zawsze drażnisz swoją siostrę!
Se han puesto podridos los tomates; están malas – pomidory się zepsuły, są nie do zjedzenia.
Przejdźmy teraz do drugiej części rozdziału, czyli pokażemy różne sytuacje, w jakich należy użyć czasownika „ser” w zdaniu a w jakich „estar”.
Kiedy wskazujemy na kogoś lub coś, używamy „ser”:
Este es el chico del que te he hablado – to jest chłopak, o którym Tobie opowiadałam.
Kiedy mówimy o czyjejś narodowości, również używamy „ser”:
Laura es mexicana – Laura jest Meksykanką.
W odniesieniu do zawodu, profesji używamy „ser”, jednak jeśli mówimy o zawodzie tymczasowym to używamy „estar”:
Soy mecanico pero ahora estoy albañil – jestem mechanikiem, ale pracuję (chwilowo) jako pracownik budowlany.
Gdy wyrażamy stronę bierną użyjemy „ser”, czyli:
„Pan Tadeusz” fue escrito por Adam Mickiewicz – „Pan Tadeusz” został napisany przez Adama Mickiewicza.
Jeśli chcemy wyrazić, że jakieś wydarzenie odbywa się w konkretnym miejscu, wtedy używamy „ser”, natomiast umiejscowienie tego budynku wyrazimy już z „estar”:
El arte visual es en el Museo del Arte Contemporáneo. El museo está frente al teatro „Musa” – sztuki wizualne można zobaczyć/ odbywają się w Muzeum Sztuki Współczesnej. Muzeum znajduje się naprzeciwko teatru „Muza”.
Kiedy mówimy z jakiego materiału coś się składa to używamy „ser”:
La camiseta es de algodón – koszulka jest z bawełny.
We wszystkich tego typu wyrażeniach gdy chcemy coś określić, używamy „ser” (poznaliśmy je już trochę przy okazji rozdziału na temat użycia Subjuntivo):
Es probable que venga por la tarde – możliwe, że przyjdzie wieczorem.
Es obvio que no llegarán a tiempo con las reparaciones – jest oczywiste, że nie zdążą na czas z naprawą.
W wyrażeniu „estar a punto de” czyli „jestem na granicy z”, używamy „estar”:
Estaba a punto de reírme cuando contó esa anécdota tan sosa durante la conferencia – omal się nie roześmiałam gdy opowiedział ten żałosny dowcip podczas wykładu.
Wszędzie tam gdzie wyrażamy stałą cechę jakiejś osoby lub rzeczy, wtedy użyjemy „ser”, lecz gdy powiemy o naszym subiektywnym odczuciu, wtedy użyjemy „estar”:
Generalmente, su arte es novedoso, intuitivo; así lo caracterizan los críticos. Sin embargo, ayer, durante la conferencia de arte, ella no me parecía simpática. Estaba altiva, como si hubiera pensado que era más que los demás. – ogólnie rzecz biorąc, jej sztuka jest nowatorska, intuicyjna; w taki sposób określają ją krytycy. Jednakże wczoraj, podczas konferencji sztuki, ona nie wydawała mi się sympatyczna. Była zarozumiała, jakby myślała, że jest kimś lepszym.
„Estar” jest częścią formy „estar + gerundio”, formy wyrażającej rozwinięcie akcji; dokładniej forma ta opisana jest w rozdziale poświęconym „estar + gerundio”:
Mientras estaba cocinando, mi perro se puso a ladrar – podczas gdy gotowałam, mój pies zaczął szczekać.
Zapraszam do ćwiczeń 🙂
