Peryfraza Estar + gerundio tworzona jest z odmienianego przez czasy, osoby i liczby bezokolicznika „estar” dodając do tego formę „gerundio” danego czasownika.
Forma gerundio składa się z tematu danego czasownika + końcówka -ando dla koniugacji z -AR lub końcówka z -iendo dla koniugacji -ER lub -IR.
Popatrzmy na czasownik „nadar” czyli „pływać”. Odejmujemy końcówkę -AR, zamiast tego wstawiamy -ando czyli powstaje „nadando”; dla koniugacji -ER lub -IR funkcjonuje taka sama zasada tylko że z końcówką -iendo czyli „beber” – „bebiendo”, „escribir” – „escribiendo”, itd.
Mamy dwa wyjątki, czyli czasowniki „dormir” i „morir”; dla tychże czasowników w gerundio pojawia się literka „u” zamiast „o” czyli uzyskujemy „durmiendo” i „muriendo”.
Peryfraza Estar + gerundio używana jest w języku hiszpańskim do:
Odnośnie do punktu 1. czyli „Akcja i proces” to najlepiej pokazać tę zasadę opisując w czasie przeszłym. Popatrzmy na to zdanie:
Ayer, cuando estábamos en la cocina, estuve tomando un café con mis compañeras, me dijeron los últimos cotilleos y de repente entró nuestro jefe.. – wczoraj gdy przebywałyśmy w kuchni, wypiłam kawę, powiedziały mi najświeższe plotki i nagle pojawił się nasz szef…;)
Generalnie czas Preterito Indefinido jest używany do relacjonowania kolejno po sobie występujących wydarzeń w tak zwanej „zamkniętej” przeszłości, czyli nie mającej wpływu na teraźniejszość. Zwróćmy uwagę na formę „estuve tomando un café” – dlaczego użyliśmy tu formy estar + gerundio? Dlatego, że zależało nam na rozwinięciu tego wydarzenia. Wszak nie piliśmy kawy trzy sekundy:) Zajęło nam to na przykład ok. dziesięciu minut. Dlatego też dla wyrażenia, że czynność ta jednak trochę trwała, najbardziej adekwatnym jest użycie formy „estar + gerundio”.
Porównajmy sobie teraz czasownik w Presente de Indicativo do formy teraźniejszej czasu peryfrazy Estar + gerundio – jest to nasz punkt 2. z tabelki czyli „Zwyczaje”.
Presente de indicativo:
Limpio mi casa todos los sábados – sprzątam moje mieszkanie każdej soboty.
Estar + gerundio:
Estoy limpiando la casa ahora, no me fastidies, por favor – teraz sprzątam moje mieszkanie, proszę, nie przeszkadzaj.
W zdaniu pierwszym mówimy o zwyczaju robienia czegoś – sprzątam (mam w zwyczaju sprzątać) każdej soboty. W drugim zdaniu natomiast wyrażamy trwanie akcji w danym momencie – teraz zajmuję się sprzątaniem. To trochę tak jak porównać w języku angielskim czasy Present Simple i Present Continuous.
Rozwińmy jeszcze punkt 4. czyli „Przerwane akcje”. Popatrzmy na przykład:
Cuando estaba esperando en la parada, llegó mi autobús – gdy czekałam na przystanku, przyjechał mój autobus.
Spójrzmy jeszcze na dwa zdania poniżej. W pierwszym z nich, gdzie używamy „estar + gerundio” wyrażamy że w trakcie wykonywania przeze mnie pewnej czynności, ktoś inny również coś robił, wykonywał w tym samym czasie:
Mientras estaba cocinando, mi hermano estaba jugando al baloncesto – gdy gotowałam, mój brat grał w koszykówkę.
Natomiast w zdaniu poniżej, nie użyliśmy już formy „estar + gerundio” tylko zwykłej formy dla Preterito Imperfecto, dlatego że wyrażamy tu bardziej zwyczaj, co działo się zazwyczaj gdy ktoś wykonywał daną akcję, czynność:
Mientras cantaba muy alto en la cocina, mis vecinos golpeaban en la pared – podczas gdy głośno śpiewałam w kuchni, moi sąsiedzi walili w ścianę;)
Czyli nabiera to znaczenia „gdy miałam w zwyczaju sobie pośpiewać, to oni zazwyczaj wtedy pukali mi w ścianę”;) Widzicie już różnicę? Nie mówimy już o faktycznie wykonywanej w danym momencie czynności, lecz o zwyczaju.
Odnośnie do marcadores temporales (okoliczniki czasu) to są one te same co dla czasów przeszłych, czasu teraźniejszego i przyszłych.
Przedstawmy teraz przykłady zdań z peryfrazą „Estar + gerundio”; popatrzmy również jak wygląda użycie formy „estar + gerundio” wraz z zaimkiem (na przykład w przedostatnim zdaniu „maquillándonos”):
Cuando estaba durmiendo, sonó el despertador – kiedy spałam, zadzwonił budzik.
Salí afuera, estuve paseando por la avenida y, como comenzó a llover, volví inmediatamente a casa – wyszedlem na zewnątrz, przespacerowałem się aleją, i jakoże zaczęło padać wróciłem natychmiast do domu.
Estoy leyendo un manual de inglés – czytam podręcznik z angielskiego.
Mientras estaban rastillando el campo, les llegó una noticia tan importante – podczas gdy gracowali pole, dotarła do nich ważna wiadomość.
Mientras estábamos maquillándonos, vosotras os estabais peinando – podczas gdy robiłyśmy makijaż, wy czesałyście się.
Esta noche me he estado reponiendo; he echado un vistazo a mis mensajes, me he duchado y he estado viendo la tele – tej nocy odpoczęłam; zerknęłam na smsy, wzięłam prysznic i obejrzałam telewizję.
Zapraszam do ćwiczeń 🙂
